70 yıl önce, yani 1950’li yılların başında Türkiye’de çocukların oyunları bugün bildiğimiz bilgisayar ve cep telefonu oyunları değil, sokakta, mahallede ve okul bahçesinde oynanan basit ama eğlenceli oyunlardı. Bu dönemde çocuklar, evin kapısından dışarı çıktığında topaç, kiremit, misket, kâğıt ve taş gibi çevrede bulunan her malzemeyi kullanarak saatlerce oyun kurar, yere çizdikleri şekillerle, kendi kurallarıyla bir dünya yaratırlardı.

Sokaklar, o dönemin en büyük oyun alanıydı. Çocuklar okuldan eve dönerken, çoğu kez doğrudan mahalleye, sokak ortasına, boş araziye kaçar, orada birlikte oyunlar kurarlardı. En çok oynanan oyunlardan bazıları körebe, saklambaç, yakan top, yağ satarım/bal satarım ve mendil kapmaca gibi grup oyunlarıydı. Bu oyunlarda beş–on kişiyle başlanan bir grup, birkaç mahalle arkadaşı daha katılıp, kısa sürede yirmiye varan bir kalabalığa dönüşebilirdi.

Futbol, yani o dönemde “ayaktopu” adı verilen top oyunu, özellikle erkek çocukları için vazgeçilmezdi. Çoğu kez el yapımı, bazen içi yere doldurulmuş bez parçasından yapılan “top”lar, düzensiz toprak ve çamurlu arazide yuvarlanırdı. Rakip takımlar, bir yılık bir kavga ve uzlaşma sürecinin ardından, iki taşla veya iki kiremitle iki kaleden ibaret, mini bir futbol sahası kurar, bazen akşama kadar oynarlardı. Bu tür oyunlar, hem fiziksel beceri hem de takım çalışması açısından çocuklara çok şey öğretirdi.

Taş, misket ve sigara kağıdı gibi malzemeler de çocukların elinden düşmezdi. Yere bir kare veya daire çizilir, kocamanı bir taş, ufakları birkaç adet misket yerleştirilir, çocukların birbirine atışlarıyla kazandırmaya çalıştıkları bir oyun başlardı. Bu oyunlarda, rakibin bir bilyesini havaya çıkarmak, bir taşla diğerini yere disperseden çıkarmak, hem el becerisi hem de sabır ölçüsünü gösterir, bir oyunun kazananı, bir gün boyunca ekonomik ve sosyal statüde biraz daha yükselirdi.

Sigara kartonundan kesilip hazırlanan “kapak”lar da çok rağbet görürdü. Bu kapaklar düz bir zemine dikilir, çocuklar eldeki taşlarla veya küçük taşlarla atış yaparak, kapakları oyundan çıkarmaya çalışırlardı. Bağdaşma atış, düz atış, yandan atış gibi farklı türlerle oynanan bu oyun, bir nevi “şans oyunu” gibiydi ama aynı zamanda, elin doğruluğunu ve hedefi vurmayı ölçerdi. Bir kâğıt bile, bu şekilde kazanılmışsa, bir çocuğun o günü ciddi bir “zenginlik” hissine sürüklenebilirdi.

70 yıl önce, oyunlar bazı açılardan kızlar ve erkekler arasında farklılaşmış gibi görünse de, bu ayrım her zaman katı değildi. Erkek çocuklar genellikle futbol, misket, kazık, fındık, taşını dik ve dana çevirme gibi daha fiziksel ve rekabetçi oyunlara daha çok eğilimliydi. Kızlar ise seksek, ip atlama, saklambaç ve mendil kapmaca gibi ritmik ve koordinasyon gerektiren oyunları sevdi. Seksek oyununda, yere çizilen kareler üzerine tek ayak üzerinde, bir taşla atış yaparak adım atmak, hem denge hem de sabır isteyen bir beceri oyunu olarak uzun süre oynanabilirdi.

Bu cinsiyet temelli oyunlar arasında, her zaman belli bir geçiş alanı da bulunurdu. Bazı mahallelerde, kızlar da yakan topa, erkekler de sekseğe katılabildiği, oyun kuraları birbirine biraz bulaşan ortamlar oluşurdu. Bu tür ortak oyunlar, çocuklara farklı karakterlerle nasıl uyum içinde çalışılacağını, hem rakip hem de birlikte oynamak arasındaki ince çizgiyi anlatır, bir nevi sosyal hayata ilk küçük adımlarıdır.

Oyunlar yalnızca fiziksel etkinlikle kalmaz, bazı oyunlar kâğıt ve zekâya dayalıydı. Çocuklar kâğıttan uçak, gemi, kelebek yaparsa, bu oyunlar hem el becerisini hem de imajinasyonu zındır tutardı. Bazı evlerde, küçükler büyüğün masalarında kâğıt oyunları, kâğıt oyunları, tombala benzeri oyunlarla tanışır, bu oyunlar da hem sayılarla tanışma hem de kurallarla uyumlu olma açısından önemli birer öğrenme alanıdır. Bu oyunlar, bazen bir “yetişkin havası” taşısa da, çocuklar için hem eğlenceli hem de öğretici bir deneyim haline gelirdi.

Zekâya ve stratejiye dayalı oyunlar da vardı. Kazık, dürbün, taşını dik, dana çevirme, aşık gibi isimlerle anılan oyunlar, genellikle iki ya da üç kişiyle oynanır, yere çizilen bir alan ve konulan birkaç taş, kiremit veya misketle oynanırdı. Bu oyunlarda amaç, rakibin taşlarını belirli bir kurala göre oyun dışına çıkarmak, kendi taşlarını belirli noktaya yerleştirmek veya rakibi sıkıştırmaktı. Bu oyunlar, kısa süre sonra sıkıcı görünmeye başladığında, çocuklar kendi kural ekler, oyunu yeniden yorumlar ve böylece hayal gücü artar, yeni bir oyun versiyonu doğar.

Bugün 70 yıl öncesinin oyunları, sadece nostaljik bir anı olarak değil, bir kültür mirası ve çocukluk modeli olarak da değer kazanıyor. Bu oyunlarda, sınırsız ekranlar ve internet olmadan, çocuklar sınırlı alanlarda, sınırlı malzemeyle, çok daha fazla hayal gücü, fiziksel aktivite ve sosyal etkileşim kurabilirdi. Bu nedenle, 70 yıl önce oynanan oyunlar, günümüzde dijital dünya çocukların yarısından fazlasını kapattığı bir döneme karşı, bir denge unsurudur ve bir kısmının yeniden güncellenip, modern bir forma sokulması, hem eğlenceli hem de öğretici olabilir.

Oyun Skor Bütün Oyunlar, Ateş ve Su ve Ücretsiz Online Oyunlar

Bu site yalnızca ilgili makaleleri toplar. Orijinalini görmek için lütfen aşağıdaki bağlantıyı kopyalayın ve açın:70 Yıl Önce Hangi Oyunlar Vardı? Eskiden Çocuklar Nasıl Eğleniyordu